Preventie

6.01 Consulent toeslagenaffaire

In het kader van de hersteloperatie na de toeslagenaffaire heeft de gemeente de wettelijke taak om ondersteuning te bieden aan gedupeerde ouders. Door de toenemende omvang en complexiteit van de ondersteuning is sinds 2026 een consulent volledig ingezet voor deze taak. Het Rijk verstrekt hiervoor een vergoeding voor onder andere de organisatiekosten. Deze vergoeding is onvoldoende om de kosten van de consulent te dekken. Voor de resterende looptijd van de hersteloperatie zijn daarom aanvullende gemeentelijke middelen nodig om de ondersteuning aan gedupeerde ouders voort te zetten. In het voorstel voor budgetoverheveling volgt hoogstwaarschijnlijk een voorstel om (een deel van) de middelen over te hevelen van 2026 naar 2027. 2029 is het laatste jaar dat de gemeente brede ondersteuning biedt, volgens de landelijke richtlijnen. Voor de jaren 2027-2029 wordt naar een oplossing gezocht hoe hier invulling aan te geven is.

Structureel nadeel voor 2026 € 50.000, voor 2027-2029 € 92.000

Maatwerk Jeugdhulp en Wmo

6.02 Jeugdhulp maatwerk

Het aantal cliënten binnen Jeugdhulp ambulant neemt toe. Dit past bij de landelijke beweging om jeugdhulp zo licht en dichtbij mogelijk te organiseren. Het aantal cliënten binnen Jeugdhulp met verblijf neemt tegelijkertijd af, wat eveneens aansluit bij deze beweging naar lichtere en meer nabij georganiseerde ondersteuning.

Om deze beweging verder te ondersteunen, zetten we lokaal in op het versterken van de preventieve en laagdrempelige ondersteuning. Consulenten zijn aanwezig bij basisscholen en huisartsen, waardoor hulpvragen eerder kunnen worden gesignaleerd en waar mogelijk basisondersteuning kan worden ingezet. Daarnaast intensiveren we verschillende voorliggende voorzieningen middels de ‘Lokale inzet Hervormingsagenda Jeugd 2027-2028’ en het daaropvolgend bestedingsplan. Hiermee willen we inwoners dichterbij en sneller helpen, om zo te voorkomen dat zwaardere en duurdere vormen van jeugdhulp nodig zijn of deze zo lang mogelijk uitstellen.

Daarnaast wordt er een overschrijding gezien binnen het deelproject Jeugdhulp met verblijf (ondanks de afname van het aantal cliënten). Dit komt met name door de inzet van enkele relatief kostbare verblijfsvoorzieningen. Vanwege de complexiteit van de problematiek is hierbij 1-op-1-begeleiding nodig. Deze ontwikkeling hangt mede samen met de landelijke afbouw van de gesloten jeugdzorg en het nog beperkte aanbod van passende alternatieve voorzieningen. De transformatie van de gesloten jeugdzorg is in ontwikkeling en wordt regionaal, onder regie van de GR JW, verder vormgegeven.

Bij deze prognose is enige voorzichtigheid nodig. De beschikbare gegevens zijn nog niet volledig en de databeschikbaarheid kent beperkingen. De prognose is daarom een actuele inschatting. We monitoren de financiële ontwikkeling gedurende het jaar en stellen de prognose waar nodig bij.

Structureel nadeel 2026 € 1.800.000, 2027 € 1.700.000, 2028 € 1.500.000 en vanaf 2029 € 1.300.000.

6.03 / 6.04 Voordelig resultaat GR JW

De gemeente ontvangt in 2026 een incidentele uitkering van €228.000 vanwege het voordelig resultaat uit de Jaarrekening 2025. Dit voordelige resultaat betreft een onderschrijding van de organisatiekosten van de GR JW. Afhankelijk van de definitieve besluitvorming door het algemeen bestuur van de GR JW kan dit bedrag in positieve zin afwijken.

Daarnaast is sprake van een teruggave van een deel van onze ingelegde bijdrage voor het Regionaal Zorgaanbod 2025. Ons gemeentelijk aandeel hierin is €53.800. In totaal betekent dit een incidenteel voordeel van circa € 281.500 in 2026. Vanaf 2027 is er, vooralsnog, geen financieel effect.

Incidenteel voordeel 2026 € 282.000

Werk en inkomen en inburgering

6.05 Aanvullende bijdrage Ferm Werk

Op basis van de prognose van Ferm Werk t/m Q2 2026 (1e begrotingswijziging van Ferm Werk) blijkt dat het budget voor onze gemeentelijke bijdrage moet worden bijgesteld. Dat komt door hogere lasten in de begrotingsprogramma’s: inkomensregelingen, arbeidsparticipatie en meedoen.

Incidenteel nadeel 2026 € 473.000

6.06 Gewijzigde bekostigingssystematiek opvang Oekraïners

De gewijzigde bekostigingssystematiek voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne heeft niet alleen gevolgen voor het jaarlijkse exploitatieresultaat, maar ook voor het meerjarige financiële perspectief. Op basis van de huidige inzichten leidt de invoering daarvan tot een verlaging van de inkomsten uit de opvang van Oekraïense ontheemden in 2027. Deze inkomsten vallen naar verwachting ongeveer € 2,5 miljoen lager uit dan onder de huidige regeling (Voorjaarsnota 2026).

Daar staat tegenover dat de meerjarige financieringszekerheid toeneemt. Omdat de regeling op dit moment is verlengd tot en met maart 2030, ontstaat voor de jaren 2028 en 2029 naar verwachting jaarlijks ongeveer € 0,5 tot € 1,5 miljoen (volledig jaar) aan financiële ruimte binnen de begroting. Voor 2030 gaat het aanvullend om circa € 0,4 miljoen, want de huidige regeling loopt door tot en met maart van dat jaar. Per saldo verschuift daarmee een deel van het financiële voordeel van de korte naar de langere termijn, terwijl tegelijkertijd meer zekerheid ontstaat over de beschikbaarheid van rijksmiddelen voor de opvangopgave.

Incidenteel nadeel 2027 € 2.489.000

Incidenteel voordeel 2028 € 503.000, 2029 € 1.478.000, 2030 € 369.000.

Huisvesting BORis en CJG (verwerking genomen raadsbesluiten)

6.07 / 6.08 Huisvesting BORis

BORis blijft voorlopig ook in 2027 gehuisvest in het Evertshuis. Voor het eerder gedachte inhuizen van BORis in het gemeentehuis is nog geen sluitend plan. Daarbij is de huisvesting van BORis opnieuw te beschouwen in het licht van de ontwikkelingen in het Evertshuis. Hiervoor zijn kosten voor de huur te ramen en verhuizing van een deel van de werkplekken die tijdelijk zijn gehuisvest in de voormalige kantoorruimte van het klantcontactcentrum (KCC). In deze ruimte zal medio 2027 het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) haar intrek nemen.

Incidenteel nadeel 2026 € 60.000 en 2027 € 115.000

6.09 Verhuiskosten CJG

Medio 2027 verhuist het CJG naar het Evertshuis. Hiervoor zullen eenmalig kosten worden gemaakt die bij de gemeente worden gedeclareerd.

Incidenteel nadeel 2027 € 35.000

6.10 / 6.11 Investering huisvesting CJG

Daarnaast heeft de raad reeds ingestemd met een verbouwing vanwege de huisvesting CJG (Raadsbesluit 24 juni 2026). Deze kapitaallasten van € 13.000 waren nog niet verwerkt als begrotingswijziging. Hier staan extra huuropbrengsten van € 13.000 tegenover. Voor 2027 zien we nog een kleine huuropbrengst van € 5.000 wat per saldo een voordelig resultaat geeft.

Incidenteel voordeel 2027 € 5.000

6.12 Tijdelijke exploitatiebijdrage Evertshuis

In afwachting van behandeling van de business-case zal duidelijk worden of er een extra exploitatiebijdrage voor het Evertshuis benodigd is.

6.13 Verlenging project Evertshuis naar een zelfstandig bestuur

In het procesvoorstel dat op 7 januari 2026 aan de gemeenteraad is gezonden is een stappenplan voorzien dat leidt tot de overdracht van de bestuurlijke entiteiten van het Evertshuis door het interim-bestuur aan een nieuw onafhankelijk bestuur. Te verwachten is dat met afronden van het proces een bedrag nodig is voor proceskosten, advies en professionele ondersteuning.

Incidenteel nadeel 2027 van € 45.000

6.14 Verwerking geamendeerd raadsbesluit basisvaardigheden

In september is een voorstel geamendeerd over basisvaardigheden, de financiële effecten daarvan zijn in deze najaarsnota meegenomen.

Incidenteel nadeel 2027 van € 70.000, 2028 en 2029 € 60.000